آیا ازدواجهای اینترنتی می‌توانند به خوشبختی منتهی شوند؟

در سال ۲۰۱۲ پژوهشگری بنام ای.جی.فینکل و همکارانش دست به پژوهش بسیار جامعی درباره ازدواجهای اینترنتی زدند. نتیجه این پژوهش یک مقاله ۶۴ صفحه‌ای بود که فینکل در طی آن در ابتدا به تاریخچه ازدواجهای اینترنتی و سپس بررسی ازدواجهای اینترنتی از دیدگاه نظریات روان‌شناسی اجتماعی و در ادامه مقایسه ازدواجهای اینترنتی و ازدواجهای سنتی پرداخته بود. او در طی این پژوهش در طی دستیابی به پاسخ سوالات بسیار مهمی درباره ازدواجهای اینترنتی بود. سوالاتی که ممکن برای هر کسی که قصد پیدا کردن همسر از طریق اینترنت را دارد (یا عاشق کسی شده که از طریق اینترنت با او آشنا شده) پیش بیاید. برای مثال او به این موضوع پرداخته بود که “آیا اساسا ازدواجهای اینترنتی تفاوتی با ازدواج به شیوه سنتی دارند؟ اگر تفاوت دارند، کدام شیوه واقعا بهتر است؟ آینده اینگونه ازدواجها چگونه است و درصد خوشبختی در آنها چقدر است؟ و …” این تیپ سوالات خوراک روان‌شناسان اجتماعی است و خوشبختانه آنها تواسنته‌اند در طی این سالها به جواب این سوالات دست پیدا کنند.  

تاریخچه ازدواجهای اینترنتی

ازدواجهای اینترنتی آنقدر که عموم مردم فکر می‌کنند هم پدیده نوظهوری نیست. فینکل در طی مقاله خود به پروژه‌ای که دانشگاه استنفورد در سال ۱۹۵۹ با نام ” خدمات طرحریزی خانواده‌های شاد” اشاره می کند که به منظور اجرای آن یک کامپیوتر IBM 650 بنحوی برنامه‌ریزی شده بود که با استفاده از پرسشنامه‌هایی نیمرخی  از ویژگی‌های شخصیتی و علایق ۴۹ زن و ۴۹ مرد دانشجو را تشکیل ‌دهد و سپس با پردازش کردن این اطلاعات، افراد مناسب را بهم معرفی کند. هرچند این پروژه هیچگاه کامل نشد ولیکن در همین سطح نیز نهایتا منجر به یک ازدواج شد!

در سال ۱۹۶۶ مجله Look در طی مقاله‌ای به موضوع جدیدی بنام ” ازدواج کامپیوتری” پرداخت که البته در آن زمان به ازدواج کارت پانچی شهرت یافت (هنوز کسی کارت پانچها را بخاطر دارد؟!) و قرار بود در طی آن افرادی که آمادگی ازدواج دارند خودشان و علایقشان و سایر خصوصیاتشان را در یک کامپیوتر ثبت کنند تا دیگران بیایند و مشخصات آنها را ببینند و چنانچه از آنها خوششان آمد باهم آشنا شوند. هرچند این کار نیز با اشتیاق زیادی توسط مردم دنبال می‌شد ولیکن بدلیل هزینه بسیار زیاد استفاده از کامپیوتر و البته توانایی پردازش بسیار محدود کامپیوترها در آن زمان نتوانست به موفقیت برسد.

تلاشهایی از این دست در تاریچه ازدواجهای اینترنتی کم نبودند اما این تلاشها تا وقتی اینترنت پا به عرصه وجود نگذاشت هرگز شکل جدی بخود نگرفت. اولین سایت همسریابی در سال ۱۹۷۰ و به همت تعدادی روان‌شناس بنیانگذاری شد. این وبسایت یک وبسایت عام‌المنفعه همسریابی بود که اهداف پژوهشی نیز در آن دنبال می‌شد. جالب است بدانید هزینه بنیانگذاری این سایت توسط یکی از سرمایه‌داران بنام تقبل شد که دخترش نتوانسته بود شوهر مناسبی برای خود پیدا کند. اما بر اساس یافته‌های فینکل پس از تاسیس سایت match.com در سال ۱۹۹۵ عصر نوین ازدواجهای انترنتی آغاز شد. در آن دوره کامپیوترها کوچکتر و همگانی‌تر شده بودند، نرم افزارها کار را برای عامه مردم آسان کرده بودند و هموار شدن این زیرساختها منجر به استقبال عامه مردم از این سایت شد. اما از سال ۲۰۰۰ و با راه اندازی سایت eHarmony ازدواجهای اینترنتی وارد مسیر تازه‌ای شد. بنیانگذاران این سایت ادعا می‌کردند این وبسایت فقط محلی برای آشنا شدن افراد آماده ازدواج نیست بلکه الگوریتم‌های هوشمند بکار گرفته شده در آن افراد مناسب را تشخیص داده و آنها را بهم مرتبط می‌کند( از نظر شخصتیی، مسافت، وضع شغلی و…). اگر ما سایت eHarmony را نسل دوم سایت‌های همسریابی بنامیم، امروزه سایت‌های همسریابی نسل چهارم و پنجم فعال هستند که از الگوریتم‌های به مراتب پیچیده‌تری سود می‌برند تا جائیکه نرم‌افزارهای همسریابی جدید بطور هوشمند علایق و ویژگی‌های شخصتیی افراد مجرد را بر اساس اطلاعات موجود در صفحه فیس‌بوکشان شناسایی کرده و آنها را به نزدیک‌ترین فرد (از طریق GPS) که با آن ویژگی‌ها سازگار باشد معرفی می‌کند و شما را بیخبر از همه‌جا یکهو با عکس و مشخصات یک همسر بالقوه روی صفحه موبایلتان سورپرایز می‌کنند.

سایت‌های همسریابی امروزی چه امکاتی ارائه می‌دهند و این امکانات چقدر موثرند؟

فینکل با بررسی های خود بر روی سایت‌های همسریابی امروزی به این نتیجه رسیده که این سایتها اساسا ۳ نوع خدمت ارائه می‌کنند: ۱-دستیابی ۲-ارتباطات ۳-جفت کردن.

-دستیابی:

 هیچ شکی وجود ندارد که همسریابی اینترنتی دستیابی‌ها را بسیار بهبود بخشیده است. سابق بر این گزینه‌های در دسترس برای ازدواج یک فرد محدود به دایره دوستان، آشنایان و نهایتان دوستان این آشنایان می‌شد و حقیقتا این یک محدودیت بود در حالیکه اینترنت این فرصت را به افراد داده که همسر دلخواه خویش را از بین هزاران کاندید بالقوه پیدا کنند. همسر دلخواهی که شاید کیلومترها از او فاصله داشته باشد و تابحال او را ملاقات نکرده باشد. فینکل می‌گوید در حال حاظر ۳۰% از جمعیت ۷ میلیاردنفری مردم جهان به اینترنت دسترسی دارند و این یعنی دسترسی بالقوه یک فرد به حدود ۲ میلیارد انسان دیگر با فرهنگها، آداب و رسوم، زبانها، رنگ پوست و نژاد‌های مختلف. لذا براحتی می‌توان نتیجه گرفت که اینترنت شانس ازدواج را بالا برده است.

-ارتباطات:

سایت‌های همسریابی این امکان را به افراد می‌دهد که قبل از ملاقات حضوری باهم ارتباط برقرار کرده و تاجائیکه مایل باشند باهم اطلاعات رد و بدل کنند. این سطح ارتباط بسته یه میل خود افراد می‌تواند شامل رد و بدل کردن عکس، مکالمه صوتی و حتی تصویری باشد. برای پی بردن به اهمیت اینگونه آشنایی در ذهن خود آن را با یک شیوه سنتی آشنایی مقایسه کنید مثلا یکی از دوستان مشترک یک دختر را به یک پسر معرفی کند و شناخت ابتدایی دو نفر بر مبنای تعریفات این دوست مشترک شکل بگیرد (تصور کنید این دوست کمی خیرخواه نیز باشد و در مورد ویژگی‌های مثبت دو نفر کمی اغراق هم بکند!!).

-جفت کردن:

بعضی از سایتهای همسریابی از دستیابی و ارتباطات فراتر رفته و ادعا می کنند می توانند همسر مناسب را نیز برایتان پیدا کند برای مثال بنیانگذران وبسایت eHarmony  مدعی‌اند پس از ۳ سال مطالعه و پژوهش توانسته‌اند صفات شخصیتی کلیدی که پیش‌بینی‌کننده سازگاری افراد است را پیدا کنند. عواملی که می توانند موفقیت یک ازدواج را در درازمدت با دقت بالایی پیش‌بینی کند”. در حقیقت این وبسایتها نه تنها خود را متعهد به آشنا کردن افراد با یگدیگر می‌دانند بلکه نسبت به آشنا کردن افرادی که امکان خوشبخت شدن آنها با هم بیشتر است نیز احساس تعهد می‌کنند.  

آیا سایتهای همسریابی با روش علمی کار می کنند؟

فرض زیربنایی سایت‌های همسریابی بسیار ساده و قابل فهم است؛ اینکه افراد را از لحاظ ویژگی‌های شخصیتی ارزیابی کنیم و آنهایی که شبیه هم هستند را بهم معرفی کنیم (زیرا فرض بر اینست که اولا ویژگی های شخصیتی در طول عمر ثابت می‌مانند و ثانیا افراد مشابه به احتمال بیشتری باهم سازگار خواهند بود). اما مسئله مبهم اینست که این سایت‌های همسریابی چگونه این اطلاعات را وزن‌دهی و ترکیب می‌کنند (وزن دهی یعنی اینکه همخوانی داشتن کدام ویژگی های افراد مهمتر از بقیه ویژگی هاست). این وبسایت‌ها هیچ اطلاعاتی در این باره به بیرون منتشر نمی‌کنند بهمین‌خاطر نمی‌توان الگوریتم‌های آنها را مورد آزمایش قرار داد. در یکی از تلاشهایی که گونزاگا و همکارانش  در سال ۲۰۰۷ به منظور آزمایش کردن این الگوریتم‌ها انجام دادند، معلوم شد افرادی که سایتهای همسریابی بهم معرفی کرده بودند از لحاظ همخوانی ویژگی‌های شخصیتی بیش از همخوانی ویژگی‌های شخصیتی افراد معمولی نیست!

حقیقت اینست که پیش‌بینی رضایتمندی از ازدواج بر اساس ویژگی‌های شخصتی در درازمدت اگر غیرممکن نباشد بسیار مشکل است زیرا معمولا همسران پس از سالها زندگی بهم خو می‌گیرند و بر هم تاثیر می‌گذارند لذا نمی توان روی ویژگی‌های منفرد آنها و تاثیر آن در رضایتمندی حساب چندانی باز کرد بلکه روش مناسبتر اینست که ببینیم زندگی آنها در درازمدت با چه چالشهایی مواجه می‌شود و از آن مهمتر آنها چگونه این چالشها را پشت سر می‌گذارند.

باتوجه به این مسئله و اینکه سایت‌های همسریابی الگوریتم‌های مورد استفاده‌شان را بصورت راز پیش خود نگه داشته‌اند نمی توان فرض را بر این گذاشت که این الگوریتم‌ها پشتوانه‌ی علمی دارند.

فواید و مضرات سایتهای همسریابی

ظهور سایتهای همسریابی فواید آشکاری در بر داشته که یکی از مهمترین آنها “دستیابی” است. وبسایت‌های همسریابی بشکل غیرمنتظره‌ای تعداد همسران بالقوه را برای افراد افزایش داده و همچنینی این امکان را به افراد داده که با صرف کمترین وقت و هزینه یک گزینه را مورد بررسی قرار دهند (آن را با شیوه سنتی مقایسه کنید که در طی آن باید حداقل نصف روز وقت و هزینه یک وعده غذای کامل در یک رستوران قابل قبول را تنها برای یک گفتگوی ساده  تقبل کنید). آمارها نشان می‌دهند در جهان بطور متوسط هر روز ۶۴,۲۴۵ آشنایی از طریق وبسایت‌های همسریابی صورت می‌گیرد. اما در کنار این فواید، وبسایت‌های همسریابی ضعف‌هایی هم دارند. یکی از بارزترین این ضعف‌ها مبتنی بودن آنها بر “خوداظهاری” است. افراد در هنگام وارد کردن مشخصات خود در این سایتها بدون هیچ محدودیتی می‌توانند خود را جوانتر، زیباتر و ثروتمندتر نشان دهند و بعلاوه بسیاری از ضعف‌های خود از جمله اعتیاد و مشکلات جسمانی را پنهان کنند و هیچکدام از این وبسایت‌ها هم هیچ راهکاری برای حل این مشکل ندارند و در بهترین حالت تنها یکسری توصیه‌های ایمنی را به  افراد گوشزد می‌کنند.

لذا اگر بخواهیم صادقانه صحبت کنیم در پاسخ به سوال “آیا ازدواجهای اینترنتی به خوشبختی منجر می‌شوند یا نه؟” باید گفت: معلوم نیست! خوشبخت شدن یا نشدن فرد بیش از اینکه به سایتهای همسریابی ربط داشته باشد به استراتژی و هوشمندی فرد در انتخاب همسر وابسته است، وگرنه سایتهای همسریابی تنها وسیله‌اند!

منابع:

Finkle, E. J., Eastwick. P. W. , Karney, B. R. , Reis, H. T. & Sprecher, S. (2012) Retrieved from

http://psi.sagepub.com/content/13/1/3.full?ijkey=cK9EB6/4zQ0AM&keytype=ref&siteid=sppsi(link is external)

Gonzaga, G. C., Campos, B., Bradbury, T. Journal of Personality and Social Psychology, Vol 93(1), Jul 2007, 34-48.

Shalit, G. (1966, February 22). Boy…girl…computer. New dating

craze sweeps the campus. Look Magazine. Retrieved from http://

blog.modernmechanix.com/2008/0/08/boy-girl-computer/

ازدواجهای اینترنتینویسنده: دکتر جن گامبینر

استاد روانشناسی دانشگاه کالیفرنیا

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
RSS
Follow by Email
Facebook
LinkedIn