آیا دخترتان مورد مزاحمت یا تجاوز جنسی قرار گرفته؟

شکایت‌هایی اخیر علیه هاروی وینستین – تهیه‌کننده مشهور هالیوودی –  به اتهام تجاوز جنسی به چندین و چند زن و دختر، موجب متحد شدن صدها هزار زن در سراسر جهان شده و آنهایی که قربانی مزاحمت و تجاوز جنسی شده بودند اکنون سکوت خود را شکسته‌اند و با به اشتراک گذاشتن #من هم همینطور (# Me Too) در فیسبوک، توئیتر و اینستاگرام با یکدیگر همصدا شده‌اند تا به مردم جهان یادآوری کنند که پشت پوسته بزک شده‌ دنیای قرن ۲۱ چه حوادث دردناکی در جریان است.

اگر دخترتان مورد مزاحمت یا تجاوز جنسی قرار بگیرد چه می‌شود؟ آیا شما خواهید فهمید؟ آیا او در برابر این متجاوز خواهد ایستاد؟ آیا از او حمایت خواهید کرد؟ پاسخ دادن به این سوالات برای والدین بسیار سخت است.

اگر تصور می‌کنید تجاوز جنسی به زنان تنها در محیط کار رخ می‌دهد بسیار در اشتباهید. بر اساس پژوهشی که اخیرا AAUW (انجمن  زنان دانشگاهی آمریکا) نشان می‌دهد تجاوز جنسی به بخشی از تجربه روزانه دبیرستانهای آمریکایی تبدیل شده است. تقریبا نیمی از دانش‌اموزان کلاس ۷-۱۲ اعلام کرده‌اند در مدرسه بنوعی مورد تجاوز جنسی قرار گرفته‌اند که در ۸۷% موارد ، این رخداد تاثیرات بسیار بد روانی بر آنها گذاشته. همچنین یک سوم دانش‌آموزان دختر و یک‌چهارم دانش‌آموزان پسر عنوان کرده‌اند که حداقل یکبار شاهد تجاوز جنسی به یک فرد دیگر بوده‌اند.

علی‌رغم تبعات روانی منفی تجاوز جنسی ، بیشتر زنانی که مورد سوء‌استفاده و تجاوز قرار گرفته‌اند با متجاوزان بصورت منفعلانه برخورد می‌کنند مثلا از آنها اجتناب می‌کنند، در برابر آنها کوتاه می‌آیند یا کلا این مسئله را لاپوشانی می‌کنند. هرچند این زنان دوست دارند متجاوز مجازات شود و یا حداقل اینکار را متوقف شود ولیکن برای حفظ کردن وجهه خود در اجتماع و محل کار ، از گزارش کردن این رخدادها صرفنظر می‌کنند و در نهایت از اینکه در برابر این تجاوز جنسی از خود محافظت نکرده‌اند احساس شرم و گناه می‌کنند.

چرا زنان برای فرار از دست متجاوزان تقلا و مبارزه نمی‌کنند؟

بیشتر زنان گزارش داده‌اند که در مواجهه با چنین رویدادی اصطلاحا خشکشان می‌زند. این خشک شدن بخشی از واکنش جنگ یا گریز در هنگام وحشت‌زدگی است. در حقیقت این بی‌حرکتی پاسخ زیستی و طبیعی انسان به استرس شدید است و در هنگامی اتفاق می‌افتد که فرد شانس کمی برای فرار یا برنده شدن در یک مبارزه دارد.

مبارزه و تقلا حتی اگر برای زنان بالغ آسان باشد، برای دختران نوجوان دبیرستانی اینطور نیست، زیرا آنها می‌دانند تقلا کردن و پرخاشگری در برابر متجاوز در میزان آزار و اذیتی که قرار است تحمل کنند را شدت می‌بخشد.

آلان شور – استاد دانشگاه UCLA در پژوهش های خود دریافته؛ تجاوز جنسی روی افراد جوانتر تاثیر منفی بیشتری می‌گذارد. چرا؟ به این دلیل که تجاوز جنسی رشد بخش مربوط به تنظیم عواطف در مغز را تغییر می‌دهد و در نتیجه افرادی که در سن رشد مورد سوءاستفاده یا تجاوز جنسی قرار می‌گیرند، در بزرگسالی بیشتر مستعد درگیر شدن با اعتیاد و سایر بیماری‌های روانی هستند.

چرا مردان بزرگسال دختران را به شکل کالاهای جنسی می‌بینند؟

نمی‌دانیم! شاید آنها را از پدر، عمو یا دوستانشان می‌آموزند ولی نکته اینجاست که پاسخ به این سوال در فرهنگ این دوره و زمانه نمی‌گنجد ولی اگر به جمله جنجالی پرزیدنت ترامپ “اونا (زنها) رو از طریق فلان‌جاشون به چنگ بیارید” توجه کنیم، درمی‌یابیم حدود نیم قرن پیش وقبلتر از آن، زنان چنین جایگاهی در اجتماع داشته‌اند ولی خوشبختانه این نگاه نسل به نسل در حال کمرنگ‌تر شدن است.

بنظر شما چنددرصد والدین می‌دانند که ۵۰% احتمال دارد دخترشان در دبیرستان یا  حتی بیشتر محل کار مورد تجاوز جنسی قرار بگیرد؟ بنظرم خیلی نیستند!

تقریبا همه ما اثرات ویرانگر روانی “مورد تجاوز جنسی قرار گرفتن” را می‌دانیم. حال که میزان شیوع آن را دانستیم و باتوجه به اینکه هنوز این نگاه مردانه (دیدن زن بعنوان کالایی جنسی) در جامعه ما زنده است، بنظرم لازم است به دخترانمان در مورد این مسئله آگاهی‌های لازم را بدهیم.

به دخترانمان باید چه چیزهایی در مورد تجاوز جنسی بیاموزیم؟

هرچند تجاوزات جنسی بیشتر در مورد زنان و دختران رخ می‌دهد اما این اصلا به معنای آن نیست که پسران نوجوان از این مسئله در امانند. من در ادامه ۵ حقیقتی که دختران (و البته پسران نوجوان) باید در مورد تجاوز جنسی بدانند را برایتان یادداشت کرده‌ام. بیایید آنها را با هم مرور کنیم:

۱-تجاوز جنسی یعنی چه؟

بر اساس تعریف قانون مدنی تجاوز جنسی عبارت است از ” هرگونه رفتاری که بطور طبیعی در زمره رفتارهای جنسی قرار می‌گیرد اگر بدون بدون رضایتمندی فرد مفعول رخ دهد تجاوز جنسی بحساب می‌آید. این رفتارها از دخول جنسی (که آشکارترین رفتار جنسی است) آغاز شده و تقاضای رابطه جنسی، هرگونه رفتار کلامی یا غیر کلامی که بصورت طبیعی جزو رفتارهای جنسی طبقه‌بندی ‌شود، لمس کردن شهوانی ، اظهارنظر جنسی، تعریف کردن جوک جنسی، نشان دادن تصاویر جنسی، گذاشتن نامهای جنسی بر شخص دیگر (مانند روسپی، مادر خراب و …)، پخش کردن شایعات جنسی، رتبه‌بندی کردن دیگران از لحاظ میزان شهوت و حتی نشان دادن و ارسال ایمیل یا آدرس وبسایت‌هایی که بطور طبیعی در رده‌بندی جنسی قرار می‌گیرند را شامل می‌شود.

۲-آیا تجاوز جنسی جزو رفتارهای طبیعی مردانه است؟

تجاوز جنسی به هیچ وجه آن، نه طبیعی و نه پذیرفتنی است اما تمام کسانی که مورد تجاوز قرار می‌گیرند و در مورد آن سکوت می‌کنند یا کلا در برابر اینکار مقاومت نمی‌کنند به طبیعی شدن آن کمک می‌کنند.

۳-اگر شاهد یک تجاوز جنسی بودم باید چکار کنم؟

تجاوز جنسی موجب بوجود آمدن عواطف و تبعات جسمانی منفی در قربانی می‌شود. هرگاه احساس کردید کسی درحال انجام رفتاری جنسی است (نگاه، حرف، لمس و …) و شما بخاطر آن رفتار احساس ناراحتی، اضطراب یا ترس کردید باید آنرا جزو این دسته قرار دهید. حتی اگر در این موارد دچار تردید هم شدید حتما در این مورد با والدین یا مسئولان مدرسه صحبت کنید.

۴-چگونه در برابر متجاوز مقاومت کنم؟

بیشتر تجاوزات جنسی بصورت ناگهانی رخ نمی‌دهند مثلا اینطور نیست که ناگهان یک غریبه به شما حمله کند، شما را برهنه کند، عمل دخول را انجام دهد و فرار کند. بلکه اینکار معمولا یک فرایند تدریجی است  و در اغلب موارد توسط آشنایان رخ می‌دهد یعنی او ابتدا بشما نزدیک می‌شود و پس از مدتی آهسته آهسته دایره این بی‌شرمی را گسترده‌تر می‌کند و در بعضی موارد به دخول کامل می‌انجامد ولی در بیشتر موارد قبل از آن متوقف می‌شود لذا بسیار بسیار مهم است که بزرگسالان قابل اعتماد را در جریان قرار دهیم. بزرگترین عامل ادامه پیدا کردن تجاوزات جنسی سکوتی است که قربانیان در قبال آن می‌کنند و بزرگترین کمک به قربانی حمایتی است که بزرگسالان قابل اعتماد از او بعمل می‌آورند. باید به دختران (و البته تمام کودکان) یادآور شد؛ چنانچه متوجه شدند دارند مورد تجاوز جنسی قرار می‌گیرند نیازی نیست از فرد متجاوز بترسد زیرا او قانون را نقض کرده و پس از گزارش او در چنگال قانون گرفتار خواهد شد.

همچنین باید دانست شوکه شدن و اصطلاحا خشک زدن در برابر متجاوز طبیعی است ولی سکوت کردن بعد از واقعه تنها منجر به ادامه پیدا کردن این چرخه خواهد شد.

۵-اگر شاهد یک تجاوز جنسی بودم باید چکار کنم؟

پژوهش‌ها نشان می‌دهند شاهدان نقش بسیار پررنگی در متوقف کردن تجاوزات جنسی دارند. فرقی نمی‌کند در پارک، زمین فوتبال، مدرسه یا هر جای دیگری باشید، مهم اینست که در صورت مشاهده تجاوز جنسی به یک کودک، سریعا این مسئله را به یک بزرگسال قابل اعتماد گزارش دهید. همچنین راههای غیرمستقیم فوری نیز برای متوقف کردن این مسئله وجود دارد مثلا چنانچه متوجه یک تجاوز جنسی خفیف (مانند دستمالی کردن یا صحبت‌های جنسی) در اتوبوس مدرسه شدید از قربانی بخواهید جایش را عوض کند مثلا پیش شما بنشیند و حتما اینکار را بنحوی انجام دهید که توجه دیگران به این مسئله جلب شود مثلا با صدای بلند درخواست کنید.

کمک والدین

هاروی وینستین یک داستان تازه است ولی تجاوز جنسی داستان جدیدی نیست، نه خود تجاوز و نه عواقب جبران‌ناپذیر جسمانی و روانی آن. والدین از جایگاه منحصر بفردی در متوقف کردن چرخه خشونت جنسی دارند، آنها می‌توانند با آموزش‌هایی که در اینباره به کودکان می‌دهند، آنها را از بسیاری از این رخدادهای ناخوشایند حفظ کنند.

منابع:

Barlow, D. H. (2004). Anxiety and its disorders: The nature and treatment of anxiety and panic (Second ed.). New York: Guilford Press.

Bowes-Sperry, L., & O’Leary-Kelly, A. (2005). To act or not to act: The dilemma faced by sexual harassment observers. Academy of Management Review, 30, 288–۳۰۶٫ doi:10.5465/AMR.2005. 16387886

Hill, C., & Kearl, H. (2011). Crossing the line: Sexual harassment at school. Washington DC: AAUW.

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
RSS
Follow by Email
Facebook
LinkedIn