آیا می‌توانیم در خواب جواب مسائل حل نشده‌مان را پیدا کنیم؟

معروف است که الیاس هاو مخترع چرخ خیاطی هنگامی که در حال طراحی چرخ خیاطی بود به مشکلی برخورد کرد که راه حلی برای آن نمی‌یافت. اما یکشب که تقریبا از ساختن چرخ خیاطی ناامید شده بود، در خواب راه حل آن مشکل را پیدا کرد و از شدت خوشحالی از خواب پرید. او بسرعت پشت میزش نشست و طرحی که در خواب دیده بود را روی کاغذ پیاده کرد، طرحی که اینبار با موفقیت به اجرا درآمد.

البته این فقط یک داستان است که هیچ سندی در رد یا اثبات آن وجود ندارد اما اخیرا روان‌شناسان مفهومی جالب تحت عنوان “کشت خواب (Dream Incubation)” را معرفی کرده‌اند که در طی آن افراد می‌آموزند چگونه در خواب به جواب سوالات بی‌جوابشان برسند. اینکار از لحاظ استعاره‌ای همانند کشاورزی می‌ماند که در ذهن خود دانه می‌پاشد تا بعدا محصول آن را برداشت کند.

دکتر درد برت – استاد روان‌شناسی دانشگاه هاروارد- در آزمایش جالبی از دانشجویانش خواست بمدت یکهفته  هر شب قبل از خواب به یک مسئله حل نشده فکر کنند (مسائلی که در زندگی خودشان وجود دارد نه مسائلی از قبیل ریاضی و …). او پس از بررسی نتایج دریافت در این حالت افراد می‌توانند به راه حل‌های جدید و خلاقانه‌ای دست یابند که هم باعث خشنودی خواب‌بیننده می‌شوند و هم از لحاظ عملی امکانپذیرند. در آزمایش دکتر برت دوسوم دانشجویان رویاهایی مرتبط با آن مشکل دیده بودند و جالب اینکه نیمی از این دوسوم در طی رویاهای خود به نوعی راه حل دست یافته بودند. دکتر برت در کتاب خود تحت عنوان  The Committee of Sleep به هنرمندان و مخترعانی اشاره می‌کند که جواب بسیاری از سوالاتشان را در خواب یافته‌اند. هرچند بسیاری از این رویاها بصورت اتفاقی و ناخواسته بودند ولی شواهدی وجود دارد که بعضی از این افراد پی به وجود این خاصیت برده و عامدانه اینکار را می‌کرده‌اند. این افراد گزارش کرده‌اند که هرگاه در طرح هنری یا اختراع خود به مشکل می‌خوردند با استفاده از تلقین ترتیبی می‌دادند که در خواب به پاسخ این مشکل دست یابند.

چگونه در خواب جواب سوالاتمان را پیدا کنیم؟

دکتر برت می‌گوید: اگر می‌خواهید جواب سوالی را در خواب پیدا کنید باید قبل از اینکه به رختخواب بروید به آن مسئله فکر کنید، اگر مسئله بصری است تصویری از آن در ذهن خود داشته باشید و قبل از خواب به آن فکر کنید و اجازه دهید آن مسئله آخرین چیزی باشد که قبل از خواب به آن فکر می‌کنید. برای اینکه این روش موثرتر باشد می‌توانید تابلویی کنار تخت خود تعبیه کرده و عکس مربوط به آن مشکل را در دیدرس خود قرار دهید. اگر مشکلتان ارتباطی است، عکس شخصی که با او به مشکل خورده‌اید را به تابلو بچسبانید. اگر هنرمندید و چشمه ایده‌تان خشکیده یک پارچه کتانی سفید را به تابلو بچسبانید (از پارچه کتانی برای نقاشی استفاده می‌شود) اگر ریاضی‌دان هستید مسئله حل نشده‌تان را روی تابلو بنویسید و …

مراحل بصورت عینی:

۱-مشکل را بصورت یک جمله یا عبارت روی یک کاغذ بنویسید و کنار رختخواب خود قرار دهید.

۲-چند مرتبه مشکل را  از روی کاغذ مرور کنید.

۳-چشمان خود را ببنیدی و آن مشکل را بصورت ذهنی مرور کنید

۴-همینطور که به خواب می‌روید به خود القا کنید که می‌خواهید در خواب به این مسئله بیندیشید.

۵-حتما از قبل یک کاغذ و خودکار آماده کنار خود بگذارید (زیرا رویا بسرعت از ذهن پاک می‌شود).

نکته مهمی که وجود دارد اینست که وقتی از خواب بیدار می‌شوید بسرعت از جای خود بلند نشوید تا به فعالیت‌های روزمره بپردازید زیرا وقتی حواس پرت شود بیشتر قسمتهای رویا از ذهن پاک می‌شود. همانجا بمانید و هیچ کار دیگری نکنید. اگر احساس کردید هیچ رویایی را بیاد نمی‌آورید به احساستان در آن لحظات توجه کنید. عواطف معمولا باعث می‌شوند خاطرات مرتبط با آنها بیاد آورده شوند لذا شاید توجه به آن احساس باعث شود رویایی که منجر بوجود آمدنش شده را نیز بیاد آورید. اگر پس از اینکار نیز چیزی حاصل نکردید به کارهای روزمره ود برسد و شب بعد نیز هیمن رویه را تکرار کنید.

در حقیقت بسیاری از افراد بصورت خودکار (اشتیاق به یافتن پاسخ یک سوال) روش کشت خواب را انجام می‌دهند اما بیشتر این افراد در مرحله برداشت خوب عمل نمی‌کنند یعنی پس از بیدار شدن به آنچه در خواب بر آنها گذشته توجهی نمی‌کنند و بسرعت مشغول فعالیت‌های روزمره می‌شوند لذا دیگر نمی‌توانند از آن بهره‌مند شوند.

شاید در ابتدا تصور اینکه بتوانیم در خواب به پاسخ سوالاتمان برسیم خیلی مسخره بنظر بیاید اما بدانید ذهن انسان پدیده بسیار پیچیده‌ایست که ما در مورد آن تقریبا هیچ چیز نمی‌دانیم لذا بهترین کار برای اثبات درستی یا نادرستی این مفهوم آنست که اگر دفعه بعد با مشکلی لاینحل مواجه شدید، روش کشت خواب را امتحان کنید.

منابع:

Explore 2013; 9:17-25

G Delaney: Dream Research: Contributions to Clinical Practice, Dream incubation at Google Books ۲۰۱۵ ISBN ۹۷۸-۱-۳۱۷-۶۴۵۸۰-۱

 Barret’s study on dream incubation (Dreaming, Vol. 3, No. 2, 1993) Accessed April 9, 2008

 Incubating Dreams Solves Problems: A Description of Two Studies by Henry Reed, PhD

Barrett, Deirdre. The Committee of Sleep: How Artists, Scientists, and Athletes Use their Dreams for Creative Problem Solving—and How You Can Too. NY: Crown Books/Random House, 2001

 How Can You Control Your Dreams?Scientific American. 2010-07-29

در خوابنویسنده: دکتر پاتریک مک نامارا

استادیار عصب شناسی دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر می دهد

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از