نشانه‌های افراد دروغگو

بنظرتان کشف دروغگویی چقدر سخت است؟ خیلی! یکی از معدود بخش‌های جذاب روان‌شناسی که روان‌شناسان هنوز نتوانسته‌اند پاسخ قانع‌کننده‌ای برای آن بیابند اینست که “نشانه‌های افراد دروغگو چیست؟” این ناتوانی روان‌شناسان از چندچیز نشات می گیرد؛

۱-نگاه فلسفی و البته وسواس‌گونه آنها به این مسئله که بتوانند قوانینی جهان‌شمول و دائمی کشف کنند که بتواند دروغگو را با اطمینان بالایی تشخیص دهد، همچون سنگی است که بزرگ بودن آن نشانه نزدنش است!

۲-اساسا مسئله دروغگویی در آزمایشگاه قابل آزمایش نیست. یک لحظه فکر کنید چگونه می‌توانید دروغگویی را در آزمایشگاه مورد آزمایش قرار دهید؟ به افراد بگویید به دروغگویی تظاهر کنند؟! هر طرح آزمایشی که بریزید باز هم نتیجه با جهان واقعی انظباق کافی ندارد.

۳-حتی اگر بتوانیم دو مشکل بالا را حل کنیم (مثلا وسواس بخرج ندهیم و یک طرح بسیار خلاقانه بریزیم)، از آنجائیکه پژوهش روی این مسئله نیاز به زمانی طولانی دارد معمولا پژوهشگران نمی‌توانند حمایت مالی مورد نیاز برای آن را فراهم کنند و لذا سعی می‌کنند آزمایشات را تاحد به صرفه‌بودن کوتاه کنند مثلا از تعداد آزمودنی‌ها کم کنند یا زمان آزمایش را به حداقل برسانند لذا نتایج مستحکم نخواهد بود.

البته دلایل دیگری هم وجود دارند که نیازی به گفتن آنها نیست. خب، اینکه روان‌شناسان در پیدا کردن نشان‌های دروغگویی ناتوانند به این معناست که ما باید از دستیابی به این علم منصرف شویم و به حدس و گمان‌های شهودی تکیه کنیم؟ همان حدس و گمانهایی که درصد صحت‌شان از حدسهای شانسی بیشتر نیست؟!

ادوارد گیلزمان – استاد روان‌شناسی دانشگاه لس‌انجلس – که یکی از روان‌شناسان بسیار خلاق و پیشرو در این زمینه بحساب می‌آید نظر دیگری دارد. او توانسته با روشهای منحصربفرد خود نکات قابل تاملی را کشف کند تا جاییکه پژوهشهای او امروزه جزو دروس بنیادین دانشگده‌های افسری پلیس، گارآگاهان و افسران ارشد نظامی است. نکته جالب آموزشهای گیلزمان اینست که شیوه‌های ارائه شده توسط او کاملا عملی است و دنگ‌و‌فنگ شیو‌هایی که روان‌شناسان پیشنهاد می‌کنند را ندارد بعلاه این روشها به ما می‌آموزند چگونه دروغگویان را گیر بیندازیم. من در این یادداشت نتیجه ۶۰ پژوهش دکتر گیلزمان را برایتان خلاصه کرده‌ام، لذا احساس می‌کنم ارزش خواندنش را دارد.

شاخص‌های دروغگویی

۱-وقتی از افراد دروغگو سوالی پرسیده شود، تاجای ممکن پاسخی مختصر می‌دهند.

۲-و علی‌رغم اینکه سعی می‌کنند تاجای ممکن گزیده سخن بگویند ولی پیوسته برای صحبت‌هایشان سند می‌آورند، حتی بدون اینکه از آنها بخواهیم.

۳-افراد دروغگو قبل از اینکه جواب بدهند، سوال را با خودشان تکرار می‌کنند.

۴-آنها زیرچشمی شما را می‌پایند تا واکنش‌ شما را به جوابی که می‌دهند ببینند و بفهمند که داستانشان را باور کرده‌اید یا نه.

۵-ابتدا آهسته سخن می گویند (زیرا در ذهنشان در حال سرهم کردن داستان هستند) و در ادامه سرعت حرف زدنشان تندتر می‌شود.

۶-جملاتشان تکه‌تکه است.

۷-افراد دروغگو معمولا در حین داستان بافتن رفتارهای تمیز‌کردن از خودشان نشان می‌دهند (مثلا با موهایشان بازی می‌کنند، با یقه‌شان ور می‌روند و …) و به سمت شما متمایل می‌شوند اما افراد راستگو به سمت عقب متمایل می‌شوند.

۸-وقتی به آنها فشار بیاورید معمولا نمی‌توانند جزئیاتی به داستانشان اضافه کنند درحالیکه افراد راستگو هرچقدر بخواهید برایتان جزئیات می‌آورند.

۹-وقتی از افراد سوال سختی بپرسید، آنهایی که راستگو باشند به مکانی دور نگاه می‌کنند زیرا در حال تمرکز هستند اما افرا دروغگو یا نگاه نمی‌کنند یا مختصراً اینکار را می‌کنند.

گیلزمان این اطمینان را می‌دهد که افراد دروغگو اگر بخواهند این نشانه‌ها را مخفی کنند آنگاه بدتر خود را لو می‌دهند زیرا دروغگویی فرایندی است که نیاز به فعالیت شناختی گسترده‌ای دارد و اگر شخص بخواهد توانایی شناختی‌اش را صرف نشانه‌های بدنی‌اش کند آنگاه نمی‌تواند داستان خوبی سرهم کند.

چگونه افراد دروغگو را گیر بیندازیم؟

گیلزمان معتقد است برای گیر انداختن دروغگویان ۳ کار می‌توانیم انجام دهیم:

۱-پرسش و پاسخ را با سوالات عمومی آغاز کنیم و سپس سوالات بازپاسخی بپرسیم که نیاز به جزئیات فراوانی داشته باشند.

۲-وقتی شخص درحال صحبت کردن است بهیچ‌عنوان صحبتش را قطع نکنیم و اجازه دهیم خودشان جای خالی داستانش را پر کند.

۳-وقتی احساس کردیم شخص دروغ می‌گوید با پرسش سوالات بیشتر به او اجازه دهیم پیوسته جزئیات جدید تولید کند و پس از مدتی بگوییم “خب … اجازه بده داستانتو از اول مرور کنیم” و آنگاه می‌بینیم داستان جدیدی برایمان تعریف می‌کند.

خب حالا بنظرتان کشف دروغگویی چقدر سخت است؟ باز هم خیلی! زیرا اینکار نیاز به تجربه دارد اما با مرور زمان این توانایی گسترده‌تر می‌شود تاجائیکه بازپرسان باتجربه پلیس با یک نگاه متوجه دروغگویی می‌شوند.

دروغگو

 

نویسنده: دیوید دیسالوو

نویسنده علمی

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

 

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
RSS
Follow by Email
Facebook
LinkedIn