۵ جمله‌ای که عذرخواهی شما را به گند می‌کشند

گاهی مواقع یک عذرخواهی اشتباه یک مسئله بسیار ساده را به مشکلی بغرنج تبدیل می‌کند! باور کنید. یعنی نه تنها مشکلی که قرار بود حل کند را حل نمی‌کند بلکه بدتر به آن دامن می‌زند. من هم ابتدا تصور نمی‌کردم اینگونه باشد اما وقتی خودم آن را تجربه کردم به آن ایمان آوردم. اجازه دهید داستان ایمان آوردنم را بصورت خیلی خلاصه برایتان تعریف کنم؛ چندوقت پیش مقاله‌ای را برای یکی از مجلات معتبر فرستادم. آنها از سالها پیش مرا می‌شناسند و تابحال مقالات زیادی از من بچاپ رسانده‌اند. طبق معمول مقاله من پذیرفته شد و در نوبت چاپ قرار گرفت اما عکسی که آنها از من در پایین مقاله چاپ می‌کردند خیلی قدیمی بود و من دوست داشتم از این ببعد مقالاتم با عکس جدیدی که گرفته بودم (و از اتفاق توی آن جالب افتاده بودم!!!) منتشر شوند. به همین خاطر به سردبیر آن مجله ایمیلی زدم و ضمن مطلع کردن آنها از این موضوع، عکس جدید را نیز برایشان ارسال کردم. مسئله به همین کوچکی و سادگی بود.

وقتی مقاله منتشر شد در کمال تعجب دیدم که در زیر آن همان عکس قدیمی بچاپ رسیده! وقتی علت این موضوع را از آنها جویا شدم، سردبیر مجله چنین پاسخی بمن داد:

من متاسفم اما نمی‌تونم واسه جزئیات اونقدر وقت بذارم؛ منکه خدا نیستم!

من خیلی متاسفم که یه عکس انقدر برای شما اهمیت داره ولی بر این باورم که مخاطبا اهمیت چندانی به اینکه شما چه شکلی هستین ندن.

ولی باز هم معذرت می‌خوام، نمی‌دونستم انقدر روی این مسئله حساسید.

حقیقتا وقتی این ایمیل را دریافت کردم از ته دل آرزو کردم که ای کاش آن سردبیر اصلا از من عذرخواهی نمی‌کرد زیرا این شیوه عذرخواهی سرزنشگرانه تنها غم ناچیز مرا عمیقتر ساخت. هرچند از کار آن سردبیر خیلی خوشحال نشدم (دیگر برای آنها مقاله‌ای ارسال نکرده‌ام) اما از او متشکرم که این مثال و این انگیزه را بمن داد تا یادداشت امروز را بنویسم. حال اگر مایلید آن ۵ جمله مخرب را باهم مرور کنیم:

۱-من متاسفم اما نمی‌تونم واسه جزئیات اونقدر وقت بذارم؛ منکه خدا نیستم!

همواره در طی عذرخواهی خود مراقب کلمه “اما” باشید زیرا این کلمه بظاهر کوچک پتانسیل زیادی برای خراب کردن خلوص عذرخواهی شما دارد. اهمیتی هم ندارد که جمله‌ بعد از اما چقدر صادقانه باشد، این کلمه عذرخواهی شما را خراب خواهد کرد. شاید ادعای آن سردبیر واقعا درست باشد (مطمئنم که درست است زیرا از نزدیک با کارشان آشنا هستم) اما این مسئله دلیلی بر پذیرش این نوع عذرخواهی نیست.

۲-باشه، معذرت می‌خوام. نمی‌دونستم انقد روی این مسئله حساسید.

یکی از بهترین راههای خراب کردن یک عذرخواهی بکار بردن جملاتی نظیر “متاسفم که انقدر ناراحت شدید” است زیرا جملاتی نظیر این قصد دارند زیرکانه بار مسئولیت اشتباه را به دوش قربانی بیندازند. در حقیقت این جمله قصد دارد بگوید ” متاسفم که شما به رفتار منطقی من چنین واکنش غیرمنطقی نشان دادید”. در حالیکه یک عذرخواهی خالص شامل بگردن گرفتن مسئولیت خطا نیز می‌شود. شاید همه افراد قادر نباشند مفهوم پنهان‌شده در چنین جملاتی را بزبان بیاورند ولی شک نکنید همه افراد قادرند عدم خلوص اینگونه جملات را درک کنند.

۳- از اینکه صدامو بردم بالا معذرت می‌خوام اما قبول کن تو هم نباید سربسر من می‌ذاشتی.

یک عذرخواهی درست “دادگاه” نیست و قرار نیست افراد در آن میزان تقصیرشان را روی ترازو بگذارند. در یک عذرخواهی درست ما قصد داریم از کرده خود اعلام پشیمانی کرده و مسئولیت اشتباهمان را به گردن بگیریم و تمام. اگر خرده حساب دیگری باقیمانده آن را به مکالمه دیگری واگذار کنید. در غیر اینصورت عذرخواهی‌تان نفوذ لازم را نخواهد داشت.

۴-باشه بابا، غلط کردم، این هزار دفعه …! خواهش می کنم دیگه تمومش کن.

یکی از رایجترین شیوه‌های عذرخواهی همینی است که برایتان مثال زدم. کسی که هزار بار به این شیوه عذرخواهی کرده احتمالا لازم است باز هم اینکار را بکند زیرا حاضرم به تمام مقدسات قسم بخورم کسی که به این شیوه عذرخواهی می‌کند در آن لحظات هرگز ذره‌ای احساس پیشمانی نکرده و قصد جبران ندارد. این عذرخواهی از سطح مجموعه‌ای کلمات بی‌معنا آنسوتر نمی‌رود و قطعا مخاطب نیز این مسئله را درک می کند. پس بهتر نیست بجای هزار بار معتذرتخواهی به این شکل، یکبار درست معذرتخواهی کنیم؟!

۵-خدایا … اگه واقعا من انقدر مادر بدی بودم منو بکش … (همراه با آه جان سوز و اشک)!

یکی از کثیف‌ترین شیوه های معذرتخواهی را مادران استفاده می‌کنند. واقعا شما در این معذرتخواهی ذره‌ای پشیمانی می‌بینید؟! آیا با به بازی گرفتن احساسات طرف مقابل و ایجاد احساس گناه و عذاب وجدان در او قصد عذرخواهی دارید؟ اینگونه معذرتخواهی‌ها تنها طرف مقابل را به سکوت و رها کردن وادار می‌کند اما مشکلی را حل نمی‌کند.

در نهایت دوست دارم این نکته را متذکر شوم که یک معذرتخواهی باید شامل دو عنصر کلیدی “پیشمانی و درخواست جبران” باشد. اگر احساس می‌کنید هر کدام از این عناصر حقیقتا وجود ندارند پس بدانید نیازی به عذرخواهی نیست. شاید نیاز به توضیح و رفع سوءتفاهم باشد. اما سعی نکنید بدون حضور این دو عنصر عذرخواهی کنید زیرا که در اینصورت فقط خودتان را خسته می‌کنید و بعید است عذرتان پذیرفته شود.

عذرخواهینویسنده: دکتر هریت لرنر

روانشناس و نویسنده

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
RSS
Follow by Email
Facebook
LinkedIn