مدیتیشن فعال: بهترین جایگزین برای کسانی که در حین مراقبه حواسشان پرت می‌شود

مدیتیشن یا مراقبه

اینروزها رسانه‌ها آنقدر در مورد فواید مدیتیشن صحبت کرده‌اند که بعید است کسی در مورد آن و فوایدش چیزی نداند. البته پژوهش‌ها نیز وجود این فواید را تائید می‌کنند بعنوان مثال معلوم شده که تمرینات مدیتیشن تاثیر مثبتی بر احساس رضایتمندی روانی و همچنین سلامت جسمانی ما دارد. اگر بخواهیم بطور دقیقتر صحبت کنیم معلوم شده که مداومت در تمرینات مدیتیشن در بهبود افسردگی، اضطراب، بیماری‌های قلبی، فشار خون، مشکلات خواب و از همه مهمتر دردهای مزمن موثر است.

اما تمام این مسائل تنها یک بعد قضیه است. تمام این فوایدی هنگامی به ثمر می‌رسند که ما بتوانیم مدیتیشن را اجرا کنیم اما مشکل اینجاست که خیلی از افراد نمی‌توانند تمرینات مدیتیشن را بدرستی اجرا کنند مخصوصا کسانی که مغز بسیار فعالی دارند. معمولا چنین افرادی در توضیح علت این مشکل می‌گویند: من نمی‌تونم همینجوری یکجا بشینم، مدیتیشن منو مضطرب می‌کنه، من نمی‌تونم مغزمو آروم کنم، نمی‌تونم حواسمو جمع کنم، همش ذهنم اینور اونور میره و با اندک صدایی حواسم پرت میشه.

بیشتر مربیان مدیتیشن وقتی با چنین مشکلاتی در هنرآموزان خود مواجه می‌شوند، می‌گویند” اینکه در طی مراقبه حواستان پرت شود کاملا عادی است. در چنین مواقعی سعی کنید دوباره حواستان را متمرکز کنید”. بله، پرت شدن حواس در طی مدیتیشن طبیعی است ولی می‌تواند بسیار نومیدکننده باشد و براحتی سبب شود بسیاری از کسانی که در ابتدا با اشتیاق به سراغ اینکار آمده‌اند پس از مدتی سر و کله زدن با این مشکل عطایش را به لقایش ببخشند و سراغ راهکار دیگری بروند.

چه باید بکنیم؟

از آنجائیکه مدیتیشن یکی از معدود درمانهای مکملی است که پژوهش‌های علمی از اثرات آن حمایت می‌کند، ارزش زیادی دارد. بهمین خاطر روان‌شناسان برای حل این مشکل تحقیقات زیادی کردند و خوشبختانه اخیرا راهکاری برای حل این مشکل یافته‌اند. راهکاری که روان‌شناسان برای حل مشکل حواسپرتی در طی مراقبه ارائه کرده اند “مدیتیشن فعال” نام دارد. ما می‌توانیم بوسیله این راهکار براحتی از پرت شدن حواسمان در حین مراقبه جلوگیری کنیم.

مدیتیشن فعال چگونه عمل می‌کند؟

یکی از چالشهای اساسی که در هنگام مراقبه با آن روبرو می‌شویم اینست سعی داریم ذهنمان را خالی کنیم و خالی کردن ذهن یعنی ایجاد فضایی خالی که بشدت مستعد پر شدن است زیرا اساسا ذهن ما عادت به خالی بودن ندارد. لذا بیشتر افراد دقیقا وقتی که سعی دارند ذهنشان را خالی‌تر از همیشه کنند، بیش از همیشه با هجوم افکار بی سر و ته به ذهنشان روبرو می‌شوند. اما از آنجائیکه مغز ما گنجایش توجه محدودی دارد (یعنی ما در یک بازه زمانی تنها می‌توانیم به تعداد محدودی محرک توجه کنیم) مدیتیشن فعال با دادن تکالیفی به فرد که تمام توجه را اشغال می‌کند فضای خالی برای افکار دیگر باقی نمی‌گذارد.

اجازه دهید با یک مثال عملی و گام به گام شیوه مدیتیشن فعال را برایتان شرح دهم:

۱-از لیست زیر یکی از کلماتی که در حال حاظر دوست دارید آن را احساس کنید، انتخاب کنید؛ لذت، عشق، شادی، آرامش، امید و …

۲-چشمانتان را ببندید و این کلمه را در ذهنتان تجسم کنید.

۳-در ذهنتان رنگی که احساس می‌کنید با این کلمه متناسب است را انتخاب کرده و آن کلمه را با آن رنگ تجسم کنید.

۴-به پس‌زمینه ذهنتان رنگ دیگری بدهید.

۵-حال سعی کنید در ذهنتان یکبار این کلمه را حرف به حرف بنویسید.

۶-در حالیکه کلمه را می نویسید در ذهناان با صدای بلند آن را تلفظ هم بکنید.

۷-زمان‌سنج را روی ده دقیقه تنظیم کنید و تا موقعی که زمان‌سنج پایان ده دقیقه را اعلام کند این تمرین را تکرار کنید.

اگر احساس کردید برایتان سخت است تمام این مراحل را باهم انجام دهید، تنها آن تعداد از مراحل که می‌توانید را انجام دهید. بیشتر افرادی که از این روش استفاده می‌کنند گزارش کرده‌اند که اینکار آنقدر توجهشان را اشغال می‌کند که  دیگر حواسشان پرت نشود اما چنانچه احساس کردید این مراحل کم هستند و همه توجهتان را اشغال نمی‌کنند می‌توانید به دلخواه خود مراحلی به آن بیفزایید یا مراحل آن را تغییر دهید برای مثال می توانید علاوه بر تجسم اسم آن احساس، تلاش کنید آن حس را درونتان متجلی کنید.

وقتی برای مدتی از روش مدیتیشن فعال استفاده کنید پاک کردن ذهن برایتان آسان خواهد شد. البته برای اینکه مدیتیشن فعال اثرمندی‌اش را نشان دهد نیاز است آن را برای مدتی بصورت مرتب تمرین کنید. تمرین مرتب به معنای این نیست که هفته‌ای یکبار آن را انجام دهید بلکه باید روزانه و هر روز حداقل ۱۰ دقیقه آن را تمرین کنید.

در نهایت باید متذکر شوم مدیتیشن فعال تنها یکی از روشهای مراقبه است اما باید دانست اساسا روش غلط یا درستی (استانداردی) برای مدیتیشن وجود ندارد، روش درست آنست که در مورد شما جواب بدهد پس با خیال راحت می‌توانید روش مراقبه را بنحوی تغییر دهید که بیشترین اثرمندی را برایتان داشته باشد.

مدیتیشن

 

نویسنده: دکتر جنیس ویلهاور

استاد و عضو هیئت علمی دانشکده روانپزشکی دانشگاه اموری

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

1 دیدگاه برای یادداشت "مدیتیشن فعال: بهترین جایگزین برای کسانی که در حین مراقبه حواسشان پرت می‌شود"

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
trackback

[…] از مردم دوست دارند آشپزی کنند، به موسیقی گوش بدهند، مدیتیشن کنند، برقصند، پیاده‌روی کنند یا به تماشای تلویزیون […]