پرا قماربازان دست از قماربازی بر نمی‌دارند؟

یکی از سوالاتی که به کرات از من پرسیده می‌شود اینست که ؛ چرا قماربازان با اینکه می‌دانند در درازمدت از قمار کردن چیزی عایدشان نمی‌شود باز هم دست از اینکار بر نمی‌دارند؟ پاسخ این سوال بصورت خلاصه اینست ؛ قماربازان به قمار کردن ادامه می‌دهند زیرا اینکار پیوسته برایشان پاداش به همراه دارد. ممکن است بپرسید مگر از دست دادن پول هم پاداش به حساب می‌آید؟ برای کسی که قمارباز نیست خیر، اما برای کسانی که قماربازی می‌کنند پاداش‌های متفاوتی وجود دارند. برای مثال پاداش مالی ( که در بردهای گاه و بیگاه بدست می‌آید)، پاداش روان‌شناختی (از طریق بالا رفتن آدرنالین خون در حین قماربازی) و پاداش اجتماعی (تحسین دوستان در نتیجه انجام قمارهای متهورانه و برنده‌شدن‌های گاه و بیگاه روی می‌دهد). ممکن است پاداش‌های فراوان دیگری هم وجود داشته باشند که متناسب با نوع وسیله قماربازی باشند مثلا کل‌کل‌هایی که بر سر بازی ۲۱ ( نوعی بازی با پاستور) وجود دارد، سر و صداهایی که دستگاههای شانسی تولید می‌کنند و …

اما این پاداش‌ها هر چقدر هم که باشند باز هم نمی‌توانند باعث شوند یک نفر زندگی، خانه، همسر و حتی آینده خود را بر روی قماربازی بگذارد. پس سوال اینجاست که آن پاداش اصلی چیست که این افراد را معتاد به قماربازی می‌کند؟

یکی از قوی‌ترین پاداش‌هایی که علم روان‌شناسی تا به امروز شناسایی کرده مفهومی است تحت عنوان “باخت میلیمتری”. باخت میلیمتری به عبارت ساده یعنی ما در شرایطی ببازیم که به برد بسیار نزدیک بوده‌ باشیم. در بازی‌های مهارتی ( مثلا ورزشها) باخت میلیمتری تاثیر بسزایی دارد زیرا به افراد این بازخورد را می‌دهد که به برد بسیار نزدیک بوده‌اند و اگر کمی به تلاش خود بیفزایند برنده خواهند شد و لذا افراد این انگیزه را پیدا می‌کنند که به تلاششان بیفزایند تا دفعه بعد برنده شوند. با اینجال در بازی‌های شانسی ( همچون قماربازی یا خرید بلیط لاتاری) این اطلاعات بی‌ارزش هستند زیرا در اینگونه بازیها شانس یک دور به دور بعدی منتقل نمی‌شود (دورهای بازی هیچ ربطی بهم ندارند) اما آنطور که پژوهش‌ها نشان می‌دهند باخت میلیمتری علی‌رغم اینکه در بازی های شانسی فایده‌ای ندارد باز هم انگیزه برای تلاش بیشتر را شدیدا تقویت می‌کند و امید افراد را برای برنده شدن در دفعه بعد بالا می‌برد. بعضی از وسایل قماربازی نیز از عمد به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به این اثر دامن بزنند مثلا بعضی از دستگاه‌های شانسی بعد از هر باخت به بازی کننده می‌گوید” بسیار نزدیک بودید”. پژوهش‌ها نشان داده این اثر بقدری قوی است که گاهی پاداش حاصل از باخت میلیمتری از پاداش برنده‌شدن هم بیشتر است. لذا بیشتر آن چیزهایی که از چشم شما باخت و شکست دیده می‌شود از چشم یک قمارباز باخت میلیمتری است و باخت میلیمتری نیز هم پاداش روانی و هم پاداش فیزیولوژیکی (آدرنالین بالا) دربر دارد.

بهمین‌خاطر قماربازانی که دچار این اثر می‌شوند براحتی به قماربازی معتاد می‌شوند یعنی با هربار بازی کردن انگیزه بیشتری برای بازی کردن دوباره پیدا می‌کنند و این فرایند تا مرز جنون و تباهی پیش می‌رود.

همچنین من در پژوهش‌هایی که انجام دادم به این نتیجه رسیدم که قمارخانه‌ها با درک خوبی که از این پدیده روان‌شناختی دارند روزبروز تاکید بیشتری بر آن کرده و همواره بازی‌های جدیدی اختراع می‌کنند که باخت در آنها هر چه بیشتر شبیه باخت میلیمتری باشد مثلا در انگلستان دستگاههای قماربازی دیگر مثل سابق نیست که سکه‌ای در آن بیندازید و چرخونک بچرخد و در آخر چیزی برنده بشوید یا نشوید بلکه دستگاههای جدید بگونه‌ای طراحی شده‌اند که نوعی “بازی در بازی” باشند و شما براحتی باخت ندهید یعنی وقتی چرخونک چرخید، در نهایت روی گزینه‌ای می‌ایستد که شما دوباره باید یک بازی شانسی دیگر انجام دهید و … تا از اینطریق تجربه باخت هرچه بیشتر به باخت میلیمتری شباهت پیدا کند.

قبل از اینکه این بحث را تمام کنیم دوست دارم یک چیز دیگر هم بگویم؛ اساس روانشناختی باخت میلیمتری بر یک نکته قرار دارد و آن شباهت رفتار فرد بازنده به فرد برنده است. یعنی یک باخت هرچقدر شبیه برنده شدن باشد بیشتر میلیمتری بحساب می‌آید و لذا صاحبان صنعت قمار هر روز بیشتر بازیها را به سمتی می‌برند که شما تا دقیقه ۹۰ در آنها برنده باشید و سپس ببازید!

قماربازینویسنده: دکتر مارک گریفیتس

روان شناسی و مدیر مرکز بین المللی بازی پژوهشی دانشگاه ناتینگهام

منبع: PSYCHOLOGY TODAY 

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

1 دیدگاه برای یادداشت "پرا قماربازان دست از قماربازی بر نمی‌دارند؟"

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
trackback

[…] و دیدن آنچه که یک شکست مفتضحانه است به عنوان “باخت میلیمتری“. بزبان ساده؛ مثبت اندیشی توانایی “فریب دادن […]