چرا در میهمانی پرخوری می‌کنیم؟!

کم‌کم فصل بهار از راه می‌رسد و طبق رسم دیرینه، میهمانی و دورهمی هم براه می‌شود. و همانطور که همه می‌دانیم یک جز جدایی ناپذیر میهمانی نیز غذا خوردن است. این میهمانی و دید و بازدیدها علی‌رغم شادی عمومی که برای همه دارد، برای عده‌ای موجب نگرانی هم هست؛ نگرانی از پرخوری در افرادی که قصد دارند وزنشان را کم کنند.

همه ما می‌دانیم که چه روالی قرار است طی شود: قبل از رفتن جلوی آینه می‌ایستیم و به خودمان بدوبیراه می‌گوییم و تهدید می‌کنیم که مبادا سر سفره شام پرخوری کنیم اما وقتی که به خانه میزبان می‌رسیم، گرم صحبت می‌شویم و سفره پهن می شود و ما با ولع مشغول خوردن غذاهای رنگ و وارنگی که میزبان درست کرده می‌شویم. در طول غذا خوردن هزار بار به خودمان هشدار می‌دهیم و تف و لعنت می‌فرستیم اما نمی توانیم دست از خوردن بکشیم زیرا حیفمان می‌آید!

خلاصه وقتی دست می‌کشیم که دیگر غذایی ته بشقبمان نمانده یا دیگر نمی‌توانیم نفس بکشیم. چرا وقتی سر سفره میهمانی نشسته‌ایم نمی‌توانیم دست از خوردن این غذاهای رنگارنگ و خوشمزه بکشیم؟

عصب‌شناسان یک توضیح جالب برای این مسئله دارند؛ یکی از دلایل این مسئله پدیده‌ایست که روان‌شناسان به آن “بی‌حسی بلع(ingestion analgesia)” می‌گویند.

بی‌حسی بلع چیست؟

بی‌حسی بلع فرایندی است که به ما اجازه نمی‌دهد دست از خوردن بکشیم، حتی اگر ما به مرحله‌ای برسیم که غذاخوردن بدلیل فشاری که بر معده می‌آورد (آنقدر خورده‌ایم که معده‌مان تا منتهی‌الیه گنجایشش پر شده و دیگر حتی نمی توانیم دکمه پیراهن یا کمربند خود را بسته نگهداریم) به امری ناخوشایند تبدیل شود. حتی اگر متوجه شویم آشنایان و بستگان از اشتهای ما به تعجب افتاده‌اند باز هم نمی‌توانیم از ناخونک زدن به غذا دست برداریم. در حقیقت بی‌حسی بلع باعث می شود در بدن و مغز ما نوعی مواد افیونی درون‌ساز ترشح شود که درد ناخوشایند معده را حس نکنیم. پژوهشگران کشف کرده‌اند که ما وقتی در حال خوردن یک غذای خوشمزه باشیم (مثلا شکلات) واکنش مان به درد بسیار کاهش می‌یابد. بهمین‌دلیل است که حتی پس از اینکه سر سفره تا خرخره خورده‌ایم ، بدمان نمی‌آید میوه (دسر) بعد از غذا را هم بخوریم. زیرا ما در برابر درد ناشی از خوردن زیاد کاملا حساسیت‌مان را از دست داده‌ایم.

متاسفانه بدن ما این رویه را حتی بعد از اینکه حسابی اضافه‌وزن پیدا کردیم هم تغییر نمی‌دهد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند افراد چاق در بدنشان میزان بیشتری از اندوکانابینوئیدهای درون زا – نوعی ماده شیمیایی که اثر آن شبیه حشیش است – را تولید می‌کنند. وقتی ما شروع به پرخوری می‌کنیم این ماده مغز ما را غرق در لذت می‌کند که در نتیجه دچار بی‌حسی بلع می‌شویم.

چرا در میهمانی دچار بی‌حسی بلع می‌شویم؟

۱-مغز ما در زمانی تکامل یافته که غذا کم بوده لذا اینگونه برنامه‌ریزی شده که در صورت در دسترس بودن غذا تا جای امکان بخورد. ما معمولا در خانه به اندازه غذا درست می‌کنیم و غذای خانه معمولا به اندازه غذای میمانی تزئینات ندارد بهمین خاطر جلوی بی‌حسی بلع در خانه تاحدودی گرفته می‌شود اما در میهمانی که غذا فراوان است چنین پدیده‌ای بسراغمان می‌آید پس مهمترین عامل راه‌انداز بی‌حسی بلع میزان غذای در دسترس است. پژوهش ها نشان داده وقتی غذا بی‌کیفیت اما فراوان باشد بازهم افراد بیشتر غذا می‌خورند.

۲-مسئله دوم که موجب تشدید این پدیده می‌شود اینست که معمولا در میهمانی غذا مشترک است یعنی اگر شما غذا را نخورید ممکن است کس دیگری آن را بخورد، بر اساس پژوهش‌های جدیدی که در حوزه عصب‌شناسی انجام‌شده افراد معمولا در برابر مقدار سهمیه‌ فرضی غذایشان بسیار حساس هستند و از آن دفاع می‌کنند اما در میهمانی که سهم بخصوصی برای هرکس وجود ندارد و هر کس جلوتر غذا را بردار سهم اوست، این سهم‌های فرضی با هم تداخل پیدا می‌کنند بهمین‌خاطر افراد عجله بیشتری بخرج می دهند زیرا فکر می‌کنند بقیه دارند سهم آنها را می‌خورند اما در خانه معمولا سهم هرکس در بشقابش ریخته می‌شود و افراد به سهم هم تجاوز نمی‌کنند.

بهمین خاطر است که در میهمانی پرخوری می‌کنیم.

میهمانینویسنده: دکتر گری ونک

استاد روانشناسی و عصب شناسی دانشگاه ایالتی اوهایو

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابرهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر می دهد

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از