چکار کنیم که فرزندمان دوستان بیشتری داشته باشد؟

اگر چند فرزند داشته باشید یا شغلتان بنحوی مرتبط با کودکان باشد حتما بخوبی می‌دانید کودکان علی‌رغم ویژگی‌های مشترکشان همچون معصومیت ذاتی، تفاوتهای بسیاری باهم دارند. برای مثال بعضی کودکان اجتماعی‌ترند و دوستان بیشتری دارند و بعضی‌های دیگر دوست دارند به تنهایی یا در گروههای کوچک بازی کنند. از آنجائیکه اکثر والدین می‌دانند هر چه فرزندشان دوستان بیشتری داشته باشد، مهارت‌های اجتماعی پیشرفته‌تری را پرورش خواهد داد، دوست دارند هر چه بیشتر فرزندانشان را به سمت اجتماعات سوق می‌دهند. اما نکته‌ای که باید دانست اینست که اجتماعی بودن لزوما به داشتن دوستان بیشتری ختم نمی‌شود. بسیاری از کودکان هستند که مهارت‌های اجتماعی مناسبی دارند (حتی در برخورد با بزرگسالان) ولی دوستان کمی دارند و بهمین دلیل مهارت‌های اجتماعی‌شان (هرچقدر هم که باشد) ولی رشد نمی‌کند.

چرا بعضی کودکان دوستان بیشتری دارند؟

این مسئله می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد اما مجموعه پژوهش‌های جولی بوکر و همکارانش نشان می‌دهد یک عامل تاثیر گذار در این مسئله نحوه انتخاب دوستان توسط کودک است بعبارتی؛

کودکانی که بطور معمول به دوست شدن با افرادی شبیه خودشان تمایل دارند به نسبت دوستان بیشتری دارند (نسبت به کودکانی که جلب کسانی می‌شوند که شبیه خودشان نستند)!

برای اینکه بهتر متوجه این موضوع شویم اجازه دهید کمی در مورد آن توضیح دهم؛ این پژوهشگران برای بررسی این موضوع رفتار دوستیابی و بهم زدن دوستی ۵۰ کودک کلاس چنجم و ششمی را به مدت ۱ سال زیرنظر گرفتند. مشاهدات آنها نشان می‌داد کودکان موردنظر در این پژوهش به ۳ دسته کلی تقسیم می‌شوند؛ ۱-آنهایی که در آغاز پژوهش دوستان صمیمی داشتند و در پایان پژوهش هم دوستانی صمیمی داشتند ۲-گروه دوم کودکانی بودند که در آغاز پژوهش دوست صمیمی نداشتند ولی در پایان پژوهش دوست (دوستان) صمیمی داشتند ۳-و گروه سوم کودکانی بودند که در نه آغاز و نه در انتهای پژوهش هیچ دوست صمیمی نداشتند.

این پژوهشگران دریافتند کودکانی که در ابتدا و انتهای پژوهش دوستان صمیمی داشتند و (به میزان کمی کمتر از آنها) کودکانی که در ابتدا دوستی صمیمی نداشتند ولی در انتهای پژوهش دوست (دوستان) صمیمی یافته بودند کسانی بودند که گرایش به دوست شدن با افرادی شبیه خودشان داشتند. اما کسانی که دوستان صمیمی نداشتند آنهایی بودند که به دوست شدن با کسانی داشتند که شبیه خودشان نبودند(از لحاظ وضعیت مالی، قومی و نژادی، فرهنگی و …) گرایش داشتند!

چرا چنین کودکانی دوستان بیشتری دارند؟

در مورد علت این پدیده باید گفت؛ دوستی‌های ما بواسطه سوگیری‌های ذهنی‌مان تحت تاثیر قرار می‌گیرند. سوگیری‌هایی که کاملا ناهشیارند و ما به آنها دسترسی نداریم. این سوگیری‌ها باعث می‌شوند کسانی که با ما تفاوت دارند در ذهنمان جذابیت لازم برای برقراری رابطه دوستی را نداشته باشند و هر چه شباهت‌های بین ما و آن فرد بالقوه بیشتر شود این جذابیت نیز افزایش پیدا می‌کند.

از طرفی کودکانی که شباهتی با دیگران ندارند (و معمولا در این تفاوت‌ها دست پایین را دارند) تمایل زیادی به دوستی (ایجاد رابطه) با طرف بالاتر دارند. بهمین خاطر معمولا این کودکان جزو آندسته‌ای هستند که تمایل دارند با دیگرانی که شبیه آنها نیستند دوست شوند ولی هیچکس تمایل به دوست شدن با آنها ندارد. مثلا یک کودک فقیر تمایل دارد با یک کودک ثروتمند دوست شود ولی آن کودک ثروتمند دوست دارد با یک کودک ثروتمند دیگر دوست شود و لذا کودک فقیر با احتمال بالایی در رسیدن به خواسته خود ناکام می‌ماند و نمی‌تواند دوستان بیشتری پیدا کند.

والدین چه باید بکنند؟

هیچکس توصیه نمی‌کند که کودکان را از دوست‌یابی منع کنید اما اگر شما جزو والدین کودکانی هستید که معمولا در تفاوتها دست پایین را دارند (مثلا جزو اقلیت‌ها هستید یا در حال حاظر وضعیت مالی زیاد مناسبی ندارید) بهتر است به فرزندانتان توصیه کنید با افرادی شبیه به خودشان دوست شوند. البته اینکار به معنای تائید و تقویت کردن شکافها نیست بلکه هدف اینست که فرزندانتان بتوانند دوستان بیشتری پیدا کرده و از اینطریق مهارت‌های اجتماعی‌شان را بالا ببرند (شما نمی‌توانید منتظر بمانید تا این سوگیری‌های ذهنی در جامعه از بین بروند). همچنین نباید فرزندانتان را به دوست شدن با افرادی که تفاوت زیادی به آنها دارند وادار کنید زیرا حتی اگر چنین دوستی‌هایی شکل بگیرند بواسطه وجود ممکن است تفاوتها به عزت نفس کودک ضربه وارد شود . احساس حقارت در آنها شکل بگیرد.

از طرفی اگر شما جزو والدین کودکانی هستید که وضعیت اجتماعی، اقتصادی و قومیتی مناسبی دارید (در وضعیت غالب هستید) باید کودکانتان را به دوستی با کودکان متفاوت سوق دهید. زیرا پژوهش‌ها اثبات کرده هرچند دوست شدن با افراد متفاوت در ابتدا برای کودکان جذاب نیست اما وقتی مدتی از این رابطه بگذرد با بوجود آمدن درک متقابل بین فرزندتان و دوستش، نگاه او به افراد متفاوت نیز تغییر خواهد کرد و سوگیر ذهنی‌اش نیز به مرور زمان از بین خواهد رفت. اینکار به رشد ذهنی و توانایی همدلی فرزندتان نیز خواهد افزود.

اگر والدین در اجرای این کار همت کنند در نسل‌های بعدی چنین سوگیری‌های ذهنی بکلی از بین خواهد رفت و هر کودکی بدون هیچ پیش زمینه‌ای مایل به دوستی با کودک دیگر خواهد بود. به امید چنین روزی …

دوستان بیشترینویسنده: شانکار ودانتام

گزارشگر علمی

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
RSS
Follow by Email
Facebook
LinkedIn