یادداشت برداری با قلم و کاغذ بهتر است یا لپ تاپ؟

من حدود ۲۵ سال است که در دانشگاه تدریس می‌کنم و در طول این مدت شاهد تغییرات زیادی در کلاس درس بوده‌ام. یکی از مهمترین این تغییرات اینست که وقتی من تدریس را آغاز کردم معمولا دانشجویان در دفترچه های خود یادداشت برداری می‌کردند اما امروزه بر روی هر میزی یک لپ تاپ قرار دارد که دانشجویان در حین گوش دادن به درس می‌توانند با آن یادداشت برداری کنند.

یادداشت برداری با کامپیوتر فواید قابل توجهی دارد برای نمونه وقتی با یک کامپیوتر یادداشت برداری می‌کنیم هر موقع به آنها نیاز داشتیم می‌توانیم آنها را براحتی پیدا کنیم زیرا طبقه‌بندی و یافتن اطلاعات در یک کامپیوتر بسیار منظم‌تر از یک دفتر یادداشت صورت می‌گیرد) و همچنین وقتی به یادداشت‌های خود نیاز داشتیم می‌توانیم آنها را بخوانیم! (از آنجائیکه خودم دستخط بسیار بدی دارم این نکته را گفتم) و از همه مهمتر اینکه یادداشت‌های کامپیوتری قابل اصلاح است و نیازی به خط خطی کردن ندارد (اگر به جزوات چند دانشجوی پسر نگاهی بیندازید کاملا متوجه اهمیت این موضوع می‌شوید!).

قبل از اینکه بخواهم دانشجویان را به‌گونه‌ای تشویق کنم که از فردا هر کدام یک لپ‌تاپ با خود سر کلاس ببرند، می‌خواهم به پژوهشی که پم مولر و دنی اوپنهایمر در ژوئن سال ۲۰۱۴ در اینباره منتشر کردن اشاره کنم.

آنها در پژوهش خود از تعدادی دانشجو خواستند حین تماشای یک کنفرانس TED  (یک کنفرانس جهانی که در طی آن دانشمندان رشته‌های مختلف علمی دستاوردهای خود را با زبانی ساده و گیرا با مردم علاقمند در میان می‌گذارند) بوسیله یک کامپیوتر و یا بصورت دستی یادداشت برداری کنند. پس از پایان اینکار از این دانشجویان می‌خواستند به مدت ۳۰ دقیقه در یک فعالیت ذهنی مشارکت کنند (تا آنها نتوانند به موضوع آن کنفرانس فکر کرده و آن را تجریه و تحلیل کنند) و پس از انجام اینکار از آنها یک امتحان چند سوالی گرفته می‌شد. این امتحان شامل دو نوع سوال بود. یکدسته سوالات عینی و یکدسته سوالات مفهومی که نیاز به درک عمیقتری از موضوع سخنرانی داشت.

هر دو دسته دانشجویان در پاسخگویی به سوالات عینی عملکرد یکسانی داشتند اما دانشجویانی که بوسیله قلم و کاغذ یادداشت برداری کرده بودند به سوالات مفهومی بسیار بهتر پاسخ می‌دادند.

وقتی پژوهشگران محتوای یادداشت‌های این دو گروه را با هم مقایسه کردند معلوم شد افرادی که با لپ تاپ یادداشت برداری می‌کردند گفته‌های سخنران را عینا به یادداشت خود منتقل کرده بودند (عینا به این معنا که تقریبا همان را بدون کم و کاست نوشته بودند) اما در سوی مقابل آنهایی که مطالب را بصورت دستی یادداشت می‌کردند، بیشتر تمایل داشتند تفاسیر ذهنی خود از گفته‌های سخنران را یادداشت کنند. لذا این افراد برای یادداشت برداری مجبور بودند عمیقتر به محتوای مطالب عنوان شده فکر کنند.

این پژوهشگران برای عمق بخشیدن به یافته‌های خود دست به آزمایش دیگری زدند و اینبار به افراد آموزش دادند که با لپ‌تاپ بهتر یادداشت برداری کنند (بجای اینکه تنها شنیده‌های خود را تایپ کنند) اما افراد حتی پس از گذراندن آموزش هم تمایل داشتند تنها شنیده‌ها را یادداشت کنند و باز هم آنهایی که با لپ تاپ یادداشت برداری می‌کردند عملکرد ضعیفتری در پاسخ دادن به سوالات مفهومی داشتند.

آنها در آزمایش سوم تصمیم گرفتند آزمون خود را یکهفته پس از اینکه دانشجویان به سخنرانی گوش داده بودند برگذار کنند ( به این امید که شاید بازخوانی دوباره یادداشت‌ها بتواند فاصله بین دو گروه را کم کند) اما حتی با اینحال هم آنهایی که بصورت دستی یادداشت برداری کرده بودند عملکرد بهتری در پاسخ دادن به سوالات مفهومی داشتند.

چرا یادداشت برداری دستی منجر به فهم عمیقتر می‌شود؟

وقتی نتایج این آزمایشات را کنار هم می‌گذاریم نتیجه می‌گیریم؛ از آنجائیکه نوشتن با دست نیاز به دقت بیشتری دارد (چون افراد دوست ندارند چیزی را یادداشت کنند و بعد آن را خط بزنند) لذا کندتر صورت می‌گیرد و بهمین‌دلیل افراد قبل از اینکه مطلب مورد نظر را در دفتر خود یادداشت کنند به آن فکر می‌کنند و همین فکر کردن باعث می‌شود آنها درک بهتری از آن مطلب بدست بیاورند، بعلاوه یادداشت برداری دستی با تایپ کردن یک تفاوت بنیادین و بسیار مهم دیگر هم دارد؛ نوشتن با قلم یک فرایند شهودی است زیرا شما برای نوشتن یک مطلب روی کاغذ هیچ نیازی به فکر کردن راجع به فرایند نوشتن ندارید لذا توانایی شناختی‌تان در آن لحظه تنها صرف شنیدن و ادراک صحبتهای سخنران می‌شود اما تایپ کردن اینطور نیست (لااقل برای همه) و ما باید بخشی از توانایی شناختی‌مان را صرف لوازمات یادداشت برداری با آن کنیم مثلا پیدا کردن جای کلمات روی صفحه کلید، رفتن به پاراگراف بعد و …

لذا در نهایت می‌توان گفت هرچند استفاده از تکنولوژی در امر یادگیری بطور کلی مفید است اما در این مورد خاص بهتر است همان شوه سنتی را استفاده کنیم.

یادداشت بردارینویسنده: دکتر آرتور مارکمن

روانشناس شناختی و استاد دانشگاه تگزاس

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
RSS
Follow by Email
Facebook
LinkedIn