۸ شیوه کاملا علمی برای حفظ کردن دروس

وقتی که تازه در مدرسه پزشکی پذیرفته شده بودم، اولین چالشی که با آن روبرو شدم این بود که از دانشجویان پزشکی انتظار می‌رفت نام تمام داروها و کاربردشان را در طی دو سال ابتدایی دانشگاه حفظ کنند. اینکار مثل این می‌ماند که از یکنفر بخواهید وارد یک هایپرمارکت شود و نام، تعداد، مکان و ترکیبات موجود (به ترتیب نوشته شده روی لیبل) تمام محصولات موجود در آن را حفظ کند و سپس این کار را در مورد تمام هایپرمارکت‌های دیگر آن شهر نیز انجام دهد!

وقتی که الان به آن سالها فکر می‌کنم، تعجب می‌کنم که چگونه اینکار را انجام داده‌ام، ولی بهرحال انجام داده‌ام. توانایی مغز در بخاطر سپردن اطلاعات واقعا اعجاب انگیز است اما اینکار روش خودش را دارد. اگر دوست دارید بدانید چگونه من و سایر دانشجویان پزشکی نام تک‌تک داروها را در ذهنمان حفظ می‌کنیم ادامه این یادداشت را بخوانید.

۸ استراتژی برای حفظ کردن دروس:

۱-به چیزی که می‌خوانید علاقه‌مند شوید

یادم هست در دوران دبستان  همکلاسی داشتم که بسیار تنبل بود. مثلا با اینکه هفته‌ها برای حفظ کردن یک شعر فرصت داشت باز هم نمی توانست آن را حفظ کند، حتی تا مدتها پس از شروع سال تحصیلی نام معلم را هم بیاد نمی‌آورد اما بطرز عجیبی نام تمام بازیکنان لیگ برتر فوتبال را حفظ بود! پژوهشهای بسیاری نشان داده‌اند که وقتی به چیزی علاقمند باشیم حفظ کردن آن برایمان راحت‌تر خواهد بود. اگر به چیزی که می‌خوانید علاقه ندارید راهی برای علاقمند شدن به آن پیدا کنید.

۲-حافظه بصری‌تان را تقویت کنید

شاید باور نکنید که تقویت حافظه بصری چه تاثیر شگرفی در حفظ کردن دروس دارد (برای آشنا شدن با حافظه بصری و تمرین‌های تقویت آن اینجا کلیک کنید). فرض کنید در یک مهمانی یکی از دوستانتان بسرعت شما را به ۵ نفر معرفی می‌کند. چگونه نام آنها را بخاطر می‌سپارید؟ یک ویژگی بصری از چهره هرکدام در نظر بگیرید و آن را به یک معرف بصری از اسمشان ربط دهید. مثلا می‌توانید مایک را (که گوشهای بزرگی دارد) درحالیکه با یک میکروفون (شباهت نام mike با microphone) گوشهایش را تمیز می‌کند، تصور کنید. می‌دانم شاید کمی مسخره بنظر برسد ولی باور کنید هرچقدر این تصویر مسخره‌تر باشد بهتر در ذهن می‌ماند. انجام اینکار در ابتدا به کمی تلاش نیاز دارد اما وقتی چندین بار اینکار را انجام دهید دفعات بعد با سرعت بیشتری اینکار را انجام می‌دهید.

یک مثال کاربردی‌تر اینست که اگر جزو افرادی هستید که معمولا فراموش می‌کنید دسته‌کلید، عینک یا کیف‌پولتان را کجا گذاشته‌اید دفعه بعد که داشتید آنها را جایی قرار می‌دادید یک لحظه به جایی که آن را گذاشتید نگاه بیندازید و در ذهنتان از آن صحنه عکس بگیرید. وقتی که آن را نیاز داشتید دیگر لازم نیست بدنبالش بگردید و کافی است یک‌لحظه تمرکز کنید و آن تصویر را به ذهن بیاورید. یادتان باشد حافظه اساسا بصری است.

۳- برای حفظ کردن دروس از درخت حافظه استفاده کنید

درخت حافظه استعاره‌ای از طبقه‌بندی کردن اطلاعات است. همانطور که در یک درخت ابتدا تنه و سپس شاخه‌های اصلی و سپس شاخه‌های فرعی و در آخر برگها قرار دارند، اگر ما نیز اطلاعاتمان را به این صورت طبقه‌بندی کنیم در بیادآوردن آنها هرگز دچار مشکل نمی‌شویم. البته مغز انسان این فرایند را در مورد خاطرات مربوط به مسائل روزمره بصورت خودکار انجام می‌دهد اما اگر شما آن را برای حفظ کردن دروس هم بکار ببرید نتیجه خوبی خواهید گرفت. برای اینکار هنگام حفظ کردن هر مطلبی، مشخص کنید که از چه طبقه‌ایست و چه زیرشاخه‌هایی دارد. ترتیب کار بر این اساس است که از طبقات اصلی شروع کنید و به طبقات ریزتر بروید. اینکار مخصوصا در یادگیر مطالب طولانی کاربرد زیادی دارد.

۴-چیزهایی که می‌خواهید حفظ کنید را با چیزهایی که در حال حاظر در حافظه دارید مرتبط کنید

اطلاعاتی که بصورت مجزا حفظ می‌کنیم همچون کیسه‌ایست که در ذهنمان از یک زنجیر آویزان است و به این سو و آن سو می‌رود و هرلحظه ممکن است سقوط کند. این اطلاعات در بهترین حالت بسختی قابل بازیابی است و در بدترین حالت فراموش می‌شود اما وقتی آن را به اطلاعات دیگری در ذهنتان متصل کنید انگار زنجیرهای دیگری به آن وصل کرده‌اید که بوسیله آنها هر موقع که اراده کنید می‌توانید براحتی آن اطلاعات را بازیابی کنید. مثلا اگر از شما بخواهم عدد ۳۷ را در ذهنتان نگه دارید و ۶ ماه دیگر آن را از شما بپرسم به احتمال زیاد آن را بخاطر نخواهید آورد اما اگر بشما بگویم مثلا ملانیا ترامپ ۳۷ ساله است بعید می‌دانم آن را فراموش کنید!

۵- اطلاعات را مرور ذهنی کنید

اگر قرار باشد تنها یک توصیه برای حفط کردن دروس بشما بکنم آن یک توصیه “مرور ذهنی” است. مرور ذهنی علاوه بر اینکه موثرترین روش بخاطر داشتن چیزهاست، نسبت به بقیه تکنیک ها زمان بسیار کمتری هم از شما می‌گیرد. مرور ذهنی یعنی اینکه مثلا وقتی مطالعه‌تان تمام شد و کتاب را بستید و در حال حرکت از کتابخانه به سمت منزل بودید در حین قدم زدن تمام اطلاعاتی که امروز مطالعه کردید را در ذهنتان مرور کنید و بیاد بیاورید امروز کدام مطالب را خوانده‌اید. حتی یکبار مرور ذهنی هم برای تثبیت اطلاعات جدید در حافظه کافیست. البته در حین انجام اینکار سعی کنید از خیابان رد نشوید!

۶- چیزهایی که می‌خوانید را خلاصه کنید

خلاصه کردن یکی از کارهایی است که شما را وادار می‌کند به کل مطلب خوانده شده فکر کنید، آن را تجزیه و تحلیل کنید، نکات برجسته را جدا کنید، آن را دوباره بخوانید و … خلاصه آنقدر مطلب را ورز دهید تا در حافظه‌تان بماند. یادتان باشد که خلاصه کردن علاوه بر اینکه در بازخوانی آن مطلب کار شما را بسیار سهل می‌کند، در بیاد آوردن آن نیز بسیار کارگشاست. اما چون بسیار وقت‌گیر است نیازی نیست در مورد تمام دروس آن را انجام دهید.

۷-بعدازظهرها مطالعه کنید

ممکن است شما آدم صبحی یا بعد از ظهری باشید (آدمهای صبحی افرادی هستند که صبحها بسیار بانشاط و شادابند و بعدازظهرها کسل و خسته می‌شوند و معمولا شبها زود بخواب می‌روند، آدمهای بعد از ظهری دقیقا برعکس هستند) اما متاسفانه یا خوشبختانه حفظ کردن دروس کاری به این کارها ندارد. حفظ کردن دروس در هنگام بعداز ظهر به خاطر آوردن آنها را آسانتر می‌کند.

۸-خوب بخوابید

در مورد مثلث موفقیت چیزی شنیده‌اید؟ مثلث موفقیت توصیه می‌کند برای موفقیت در هر کاری باید سه شرط را رعایت کنید؛ ۱- خوب بخورید ۲- خوب بخوابید ۳- خوب تمرین کنید. البته خوب خوردن به معنای پرخوری نیست ولی جدای از این مسئله، باید حتما شب قبل و شب بعد از مطالعه خوب بخوابید. خواب قبل از مطالعه برای اینست که در هنگام خستگی و خوابالودگی غالبا نمی‌توان چیزی آموخت و خواب بعد از مطالعه برای اینست که ذهن در هنگام خواب اطلاعات موجود در مغز را سازماندهی می‌کند.

چرا حافظه دچار نقصان می‌شود؟

یکی از رایجترین شکایاتی که بیمارن پیش من می‌کنند یاری نکردن حافظه‌شان است. متاسفانه فرسودگی حافظه جزء جدایی‌ناپذیر پیری است و افراد هرچه سنشان بالاتر می‌رود با تاخیر بیشتری نام افراد، مکانها و اشیا را بیاد می‌آورند و بهمین خاطر از این هراس دارند که دچار زوال عقل شوند.  ما چنین فرایندی را که همگام با پیری رخ می‌دهد ” فراموشی شدن” می‌نامیم که در طی آن خاطرات ما دست‌نخورده باقی می‌مانند اما بازیابی کردن آنها مشکل و مشکلتر می‌شود. مثلا ما می‌دانیم که اسم شخص یا مکانی را می‌دانیم ولی نمی‌توانیم آن را بیاد بیاوریم. خوشبختانه احتمال کمی دارد که فراموشی شدن به زوال عقل منتهی شود. در پژوهشی که ما انجام دادیم تنها ۹% افراد فراموشی به زوال عقل مبتلا شدند.

دلیل عمده دیگری که باعث می‌شود افراد نتوانند چیزها ر ا بخاطر بیاورند “عدم تمرکز” است. آیا تابحال وارد اتاقی شده‌اید بعد یادتان نیاید برای انجام چه کاری وارد آنجا شده‌اید؟ بطور طبیعی وقتی ما در یک زمان در حال انجام چندکار باشیم، براحتی می‌توانیم بخشی از کارهایی که در انجام آن هستیم را فراموش کنیم. در حقیقت اگر کسی در چنین مواقعی چیزی را فراموش نکند جای تعجب دارد!

حفظ کردننویسنده: دکتر الکس لیکرمن

پزشک و نویسنده

منبع: PSYCHOLOGY TODAY

مترجم: حمید ابراهیمی زاده

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  وارد شدن  
آگاه ساختن از
RSS
Follow by Email
Facebook
LinkedIn